Bách Hóa Xanh

Nhàn phải chuẩn bị chi tiết từng bao lì xì trước khi về ăn Tết để không bị đánh giá là keo kiệt. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tương tự, Thanh Nhàn, 29 tuổi, Hải Phòng bị chẩn đoán có dấu hiệu của rối loạn stress cấp tính (Acute Stress Disorder) mỗi khi Tết đến gần. Nguyên nhân là những câu hỏi mang tính "sát thương" về chuyện chồng con.

"Cơ thể tôi phản ứng rất dữ dội. Cứ nghe ai nhắc đến từ 'mai mối' hay 'lấy chồng', tôi lại đau đầu dữ dội và trào ngược dạ dày", Nhàn chia sẻ. Đỉnh điểm là tuần trước, một người bác nhiệt tình mai mối cô với một nam thanh niên đang đi xuất khẩu lao động, với lý do "nó kiếm tiền tốt lắm, về xây nhà to nhất làng".

"Tôi không coi thường nghề nghiệp nào, nhưng cảm thấy bị xúc phạm khi nỗ lực học tập và tri thức của mình bị gạt bỏ, chỉ để xếp chung mâm với tiêu chí 'nhà to, tiền nhiều"', cô gái tâm sự.

Với cô, Tết không còn là dịp nghỉ ngơi mà là cuộc chiến tâm lý, nơi phải gồng mình chống lại những "quy chuẩn hạnh phúc" áp đặt như phụ nữ phải có chồng, đàn ông có sự nghiệp, gia đình phải đẻ được "thằng cu"...

Trên các diễn đàn mạng xã hội, hàng nghìn người chia sẻ tâm trạng tương tự. Một khảo sát trên VnExpress với hơn 5.000 lượt tham gia cho thấy áp lực tài chính và câu hỏi soi mói đời tư là hai nguyên nhân khiến người trẻ ngại về quê. "Lương thấp hơn con nhà người ta thì bố mẹ buồn. Cao hơn thì sợ bị đố kỵ, vay mượn. Cách tốt nhất là nói dối 'đủ ăn' hoặc lảng tránh," một độc giả chia sẻ.

Các chuyên gia tâm lý cho rằng Tuấn và Nhàn không mắc bệnh lý mà đang trải qua hội chứng Holiday Blues hoặc lo âu xã hội tình huống. Bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần Bệnh viện E, nhận định Tết đã vô tình trở thành kỳ đánh giá năng lực tập thể, nơi giá trị con người bị rút gọn thành thu nhập, địa vị và tình trạng hôn nhân.

Ông Chung lý giải não bộ của những người như Nhàn, Tuấn đang nhầm lẫn bàn tiệc ngày Tết là mối nguy hiểm, kích hoạt hạch hạnh nhân (amygdala) phát tín hiệu, buộc tuyến thượng thận giải phóng ồ ạt cortisol và adrenaline. Cơ chế "chiến đấu hay bỏ chạy" vốn để sinh tồn trước thú dữ nay lại được dùng để đối phó với người thân, khiến cơ thể rơi vào trạng thái kiệt quệ năng lượng.

Vấn đề càng trở nên trầm trọng bởi cái mà các nhà xã hội học gọi là "lao động cảm xúc" (emotional labor). Để giữ hòa khí, Tuấn phải gồng mình diễn vai người thành đạt, còn Nhàn phải gượng cười trước sự soi mói. Sự mâu thuẫn giữa cảm xúc thật (lo âu, buồn bã) và hành vi biểu hiện (vui vẻ) tạo ra trạng thái bất hòa nhận thức. Theo Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA), việc duy trì sự bất hòa này trong thời gian dài là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hội chứng Burnout (kiệt sức) và suy giảm hệ miễn dịch, khiến nhiều người đổ bệnh ngay sau kỳ nghỉ.

Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc Trung tâm Lumos, bổ sung rằng các giai đoạn chuyển tiếp như năm mới thường kích hoạt sự tích tụ áp lực dồn nén. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp hạng các vấn đề tài chính và thay đổi thói quen sinh hoạt – hai yếu tố đặc trưng của ngày Tết – vào nhóm các tác nhân gây căng thẳng (stressors) hàng đầu.

Thuyết "So sánh xã hội" của nhà tâm lý học Leon Festinger cũng cung cấp một lăng kính giải thích cho hiện tượng này. Dịp Tết tạo ra môi trường hoàn hảo cho sự so sánh hướng lên, nơi giá trị con người bị rút gọn vào thu nhập và tình trạng hôn nhân. Khi thực tế cá nhân không khớp với các chuẩn mực cộng đồng, não bộ kích hoạt vùng xử lý "nỗi đau xã hội", tạo ra những tổn thương có mức độ tương đương nỗi đau thể xác.

Để giải quyết tình trạng này, các chuyên gia y tế khuyến cáo không nên sử dụng chiến thuật né tránh cực đoan, bởi sự cô lập xã hội chỉ làm trầm trọng thêm nỗi sợ hãi về lâu dài. Thay vào đó, một liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) đơn giản được đề xuất là tái định nghĩa kỳ vọng và thiết lập ranh giới cảm xúc.

Người dân mua vé về quê tại Bến xe Mỹ Đình (Hà Nội) dịp Tết. Ảnh: Phạm Chiểu

Bác sĩ Chung cho rằng người trẻ cần chấp nhận sự không hoàn hảo của bản thân như một phần tất yếu, đồng thời chuẩn bị sẵn các "kịch bản ứng phó" xã giao để bảo vệ vùng an toàn tâm lý. Việc ưu tiên giấc ngủ, duy trì dinh dưỡng và dành khoảng lặng cho riêng mình (me-time) cần được xem là y lệnh bắt buộc chứ không phải sự lựa chọn.

Đối với những người như Tuấn, giải pháp tạm thời là sự im lặng và né tránh. "Tuần sau mọi người nghỉ Tết, còn tôi chỉ mong kỳ nghỉ trôi qua thật nhanh. Tôi sợ cảm giác rảnh rỗi, sợ nhìn thấy người khác hạnh phúc, và sợ phải thú nhận rằng một năm qua mình đã thất bại", Tuấn nói.

Còn Nhàn, cô chọn cách đăng ký trực Tết tại cơ quan để giảm bớt thời gian ở nhà. "Tết chỉ thực sự vui khi người ta được tôn trọng những lựa chọn cá nhân, thay vì bị đem ra cân đo đong đếm trên bàn cân", Nhàn tâm sự.

vnexpress Thùy An

[/chitiet]

Dòng xe kẹt cứng trên cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây qua đoạn Trạm dừng chân ở xã Xuân Quế. Ảnh: Thái Hà

Từ rạng sáng, cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây kẹt xe cục bộ đoạn từ nút giao An Phú đến Long Thành. Khi đến gần nút giao với cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây, lượng xe dồn về đông hơn, gây ùn tắc gần 10 km, xe di chuyển chậm từng mét.

"Gia đình tôi xuất phát từ TP HCM về Đà Nẵng lúc 4h, nhưng đến 8h vẫn chưa ra khỏi khu vực Phan Thiết vì xe quá đông", anh Hùng nói, cho biết quãng đường này bình thường đi mất chừng hai giờ nếu không kẹt.

Trên cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây, đoạn qua trạm thu phí thuộc xã Xuân Quế (Đồng Nai) cách trung tâm TP HCM hơn 90 km cũng xảy ra ùn tắc kéo dài nhiều km. Ôtô di chuyển chậm trên toàn tuyến do lượng xe từ phía Nam ra miền Trung tăng đột biến.




Dòng xe di chuyển chậm trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây. Video: Thái Hà

Khoảng 9h, một vụ va quẹt giữa xe container và ôtô con xảy ra tại lối ra nút giao Phan Thiết (Ba Bàu, Bình Thuận cũ). Dù không xảy ra thương vong, xe gặp nạn nằm chắn một làn đường khiến giao thông khu vực này ùn ứ cục bộ. CSGT đã có mặt phân luồng, điều tiết phương tiện và giải tỏa hiện trường.

Cách nút giao Ba Bàu hơn 100 km, cùng thời điểm, trên cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo, đoạn qua xã Phước Hà (Ninh Thuận cũ), xe khách giường nằm chạy hướng Nam – Bắc tông vào dải phân cách, chắn một phần làn đường hướng Phan Thiết đi Nha Trang. Sự cố khiến ùn tắc kéo dài nhiều km, đặc biệt đoạn gần hầm Núi Vung.

Xe khách tông vào dải phân cách khiến cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo ùn tắc kéo dài. Ảnh: Hoàng Sao

Các ôtô từ Vĩnh Hảo (Bình Thuận cũ) ra Nha Trang buộc phải di chuyển chậm, nhiều xe rẽ ra quốc lộ 1 tại nút giao Vĩnh Hảo để tránh kẹt. "Tôi phải rẽ ra quốc lộ 1 vì chờ trên cao tốc không biết bao giờ mới thoát", anh Nguyễn Minh, lái xe từ Đồng Nai về Thanh Hóa, nói.

Theo CSGT, sáng nay lưu lượng xe trên các tuyến cao tốc từ phía Nam ra miền Trung và miền Bắc rất lớn, nguy cơ va chạm cao nếu không giữ khoảng cách an toàn. Hiện cảnh sát túc trực tại các nút giao trọng điểm, chủ động điều tiết phương tiện ra quốc lộ 1 nhằm giảm áp lực và hạn chế ùn tắc kéo dài.

Hướng tuyến cao tốc từ TP HCM ra Nha Trang nơi xảy ra ùn tắc sáng 11/2. Đồ họa: Đăng Hiếu

vnexpress Phước Tuấn - Việt Quốc - Bùi Toàn

[/chitiet]

Vàng miếng tại trụ sở SJC ở quận 3, tháng 3/2025. Ảnh: Quỳnh Trần

Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, đồng thời ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Tại công điện, Thủ tướng cũng đề cập tới các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tài khóa năm nay.

Ông yêu cầu Bộ Tài chính điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, phối hợp chặt với chính sách tiền tệ. Đồng thời, cơ quan này phải thực hiện hiệu quả các giải pháp huy động nguồn lực trong và ngoài nước, phát triển thị trường vốn, thu hút FDI, tạo kênh vốn trung - dài hạn cho nền kinh tế.
Quảng cáo


Bộ Tài chính cũng được giao triển khai thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào hoạt động chính thức trong tháng 2, phát triển thị trường carbon. Đồng thời, họ cần có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tài chính, hoàn thiện Cổng một cửa đầu tư quốc gia.

Ngân hàng Nhà nước được giao điều hành chính sách tiền tệ chủ động, bám sát lạm phát, tỷ giá, lãi suất, tránh gây "sốc" thị trường. Đồng thời, ngành ngân hàng cần kiểm soát tăng trưởng tín dụng phù hợp, minh bạch, hướng vốn vào sản xuất, lĩnh vực ưu tiên, kiểm soát rủi ro.

Ngoài ra, Bộ Công Thương tăng xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, xuất khẩu. Cơ quan này phải có các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng, không để xảy ra thiếu điện, xăng dầu trong mọi tình huống.

Phương Dung vnexpress 

[/chitiet]

Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng. Ảnh: Giang Huy

Tại hội nghị, cử tri nhận xét đại tướng Phan Văn Giang có lý lịch rõ ràng, lập trường tư tưởng chính trị kiên định, phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống giản dị, gương mẫu; tác phong công tác dân chủ, thẳng thắn, nói đi đôi với làm. Cử tri cũng đánh giá ông có sức khỏe tốt, tư duy nhạy bén, tầm nhìn chiến lược, kiến thức toàn diện và kinh nghiệm thực tiễn phong phú trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng và công tác chỉ huy, quản lý Quân đội.

Là cán bộ trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, học tập và công tác, đại tướng Phan Văn Giang đã đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân đội và luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Kết quả, 100% cử tri tham dự hội nghị đã biểu quyết, nhất trí tín nhiệm ông tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16.

Phát biểu tại hội nghị, đại tướng Phan Văn Giang cảm ơn sự tin tưởng, tín nhiệm của cử tri, đồng thời tiếp thu các ý kiến đóng góp. Ông cho biết nếu được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa 16, trên cương vị Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Quốc phòng, sẽ nỗ lực thực hiện tốt trách nhiệm của người đại diện cho cử tri và nhân dân, tham gia xây dựng pháp luật sát thực tiễn, hiệu quả, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cử tri.

Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ảnh: Hoàng Phong

Trước đó, tại các hội nghị lấy ý kiến nơi cư trú, đại tướng Nguyễn Tân Cương, Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và đại tướng Trịnh Văn Quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cũng được 100% cử tri thống nhất tín nhiệm, đủ điều kiện ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16.

Đại tướng Trịnh Văn Quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương. Ảnh: Giang Huy

Sơn Hà  vnexpress

[/chitiet]

Người Hà Nội đốt lửa sưởi ấm tháng 1/2026. Ảnh: Gia Chính

Trang Accuweather của Mỹ dự báo Hà Nội ngày mai 14-16 độ, trong tuần cao nhất 22-26 độ, thấp nhất 16-19 độ C. Điểm cao trên 1.500 m như Sa Pa (Lào Cai) đầu tuần 9-11 độ; đến cuối tuần tăng lên 18 độ C.

Miền Trung cũng bắt đầu chịu tác động của không khí lạnh. Tại Thanh Hóa, mức nhiệt 14 độ C được ghi nhận ở nhiều nơi như Yên Định, Sầm Sơn, Bái Thượng, Như Xuân. Tại Nghệ An, các xã Quỳ Châu, Quỳnh Lưu và Hòn Ngư 18 độ C.


Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết đêm nay và sáng mai là cao điểm của đợt không khí lạnh này khi nhiệt độ ở miền Bắc phổ biến 10-13 độ, vùng núi 7-10 độ, vùng núi cao có nơi dưới 3 độ C. Bắc Trung Bộ phổ biến 12- 15 độ; Quảng Trị đến Huế 15-18 độ C.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh nên từ đêm nay đến hết ngày mai, từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng và phía đông các tỉnh Quảng Ngãi đến Gia Lai có mưa. Vùng núi cao Bắc Bộ cần đề phòng khả năng xảy ra băng giá và mưa tuyết.

Cơ quan khí tượng cảnh báo trời rét đậm, rét hại, băng giá, mưa tuyết có khả năng ảnh hưởng đến gia súc, gia cầm; quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Mưa lớn cục bộ có thể gây ngập úng tại các vùng trũng thấp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc.

Gia Chính vnexpress

[/chitiet]

[chitiet]

Người phụ nữ khoảng 40 tuổi ở miền Bắc Bangladesh qua đời sau một tuần phát triệu chứng sốt, co giật vì nhiễm virus Nipah, sau khi uống mật cây chà là tươi.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 7/2 xác nhận ca tử vong này. Bệnh nhân khởi phát các dấu hiệu sốt và đau đầu từ ngày 21/1. Tình trạng sức khỏe người này chuyển biến xấu nhanh chóng với các biểu hiện tăng tiết nước bọt, mất phương hướng và co giật, dẫn đến tử vong một tuần sau đó. Kết quả xét nghiệm công bố sau khi bệnh nhân qua đời khẳng định dương tính với virus Nipah.

Cuộc điều tra dịch tễ cho thấy người phụ nữ này không đi nước ngoài trước khi mắc bệnh nhưng có uống mật cây chà là tươi. Đây là thói quen phổ biến tại địa phương và cũng là con đường lây truyền chính của virus Nipah, thường do thực phẩm nhiễm chất thải của dơi mang mầm bệnh.

Một bệnh nhân được các bác sĩ chẩn đoán nhiễm virus Nipah đang được chuyển vào đơn vị hồi sức tích cực (ICU) tại khu cách ly Nipah thuộc Cao đẳng Y tế Kozhikode, huyện Kozhikode, bang Kerala, miền nam Ấn Độ, ngày 20/7/2024. Ảnh: Reuters

Cơ quan y tế đang giám sát chặt 35 người từng tiếp xúc với bệnh nhân. Hiện tại, toàn bộ mẫu xét nghiệm của nhóm này đều âm tính và chưa ghi nhận thêm ca nhiễm mới.

Ngay sau sự việc tại Bangladesh và hai ca nhiễm khác được báo cáo tại bang Tây Bengal (Ấn Độ) từ đầu tháng 1, nhiều quốc gia châu Á đã nâng cao cảnh giác. Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Việt Nam và Pakistan đồng loạt triển khai giám sát thân nhiệt hành khách tại các sân bay quốc tế để ngăn chặn dịch bệnh. Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp nào nhiễm virus này. Hiện WHO đánh giá rủi ro lây truyền quốc tế ở mức thấp, chưa khuyến cáo hạn chế đi lại hay giao thương.
Quảng cáo


ThS.BS Phan Lê Minh Tiến, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết virus Nipah (NiV) là tác nhân truyền nhiễm nguy hiểm. Bệnh thường khởi phát bằng các triệu chứng không điển hình như sốt, đau đầu, nôn ói. Bệnh diễn tiến rất nhanh, bệnh nhân sớm xuất hiện các dấu hiệu nặng như rối loạn tri giác, co giật và rơi vào hôn mê.

So với Covid-19, bệnh do virus Nipah có tỷ lệ lây nhiễm thấp hơn, chỉ khoảng 0,33%, do không lây truyền qua không khí. Nguồn lây chủ yếu virus từ dơi ăn quả, động vật trung gian hoặc lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc gần với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Tuy nhiên, virus Nipah gây bệnh viêm não, tiến triển suy hô hấp nhanh nên tỷ lệ tử vong cao 40-75% hoặc di chứng nặng nề. Đây là lý do WHO xếp Nipah vào nhóm bệnh nguy hiểm, Bộ Y tế Việt Nam cũng đưa vào nhóm A bệnh truyền nhiễm cực kỳ nguy hiểm.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu năm 1999 tại Malaysia và Singapore, từng khiến hơn 100 người chết và buộc tiêu hủy 1 triệu con lợn. Kể từ đó, Nipah trở thành "bóng ma" định kỳ xuất hiện tại Nam Á, đặc biệt là Bangladesh và Ấn Độ. Năm 2025, Bangladesh từng ghi nhận 4 trường hợp tử vong. Thế giới hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hoặc vaccine được cấp phép để phòng ngừa bệnh.

Bình Minh vnexpress (Theo The Guardian )

[/chitiet]

Giá vàng thế giới tăng trở lại trong phiên 6/2. Đồ thị: Kitco

Dollar Index - chỉ số đo sức mạnh của đồng đôla Mỹ với rổ 6 tiền tệ lớn - giảm 0,2% phiên 6/2. Việc này khiến vàng rẻ hơn với người mua bằng các đồng tiền khác.

Trong khi đó, quan chức ngoại giao Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ, do Oman làm trung gian, đã có "khởi đầu tốt" và dự kiến tiếp tục. Những phát biểu này có thể giúp xoa dịu lo ngại rằng việc không đạt được thỏa thuận có thể đẩy Trung Đông tiến gần hơn tới chiến sự.


Dù vậy, Wyckoff cho rằng đà phục hồi của giá vàng thiếu động lực. Kim loại này khó có khả năng lập kỷ lục mới nếu không xuất hiện một lực đẩy địa chính trị lớn. Vàng là tài sản trú ẩn truyền thống, thường tăng giá trong thời kỳ bất ổn địa chính trị và kinh tế.

Giá bạc cũng hồi phục từ mức thấp nhất gần 2 tháng. Chốt phiên 6/2, mỗi ounce tăng gần 7 USD lên 77,6 USD một ounce. Dù vậy, tính chung cả tuần, giá vẫn giảm 8,7%.

"Bạc đang bị đầu cơ rất mạnh", Wyckoff nhận định. Ông cho rằng sau nhiều năm trong chu kỳ bùng nổ, vàng và bạc dường như đang bước vào giai đoạn đi xuống điển hình của hàng hóa.

Ngày 5/2, CME Group nâng tỷ lệ ký quỹ với hợp đồng tương lai vàng và bạc lần thứ 3 trong vòng 2 tuần. Việc này nhằm kiềm chế rủi ro khi thị trường ngày càng biến động.

Ngoài vàng và bạc, giá bạch kim giao ngay phiên cuối tuần cũng tăng 5,4% lên 2.093 USD một ounce. Palladium đắt thêm 6,2%, chạm 1.717 USD một ounce.

Hà Thu vnexpress (theo Reuters, Kitco)

[/chitiet]

Từ trái qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Reuters

Trong cuộc gọi video với ông Tập, ông Putin nhấn mạnh Nga là "nhà cung cấp năng lượng hàng đầu" cho Trung Quốc, đồng thời khẳng định "quan hệ đối tác năng lượng giữa hai bên là cùng có lợi và mang tính chiến lược thực thụ".

Trước đó hai ngày, ông Trump tuyên bố theo thỏa thuận thương mại mới giữa Mỹ và Ấn Độ, New Delhi đã đồng ý ngừng mua dầu từ Moskva, trong khi đây là nguồn doanh thu quan trọng với Nga khi nền kinh tế nước này hứng chịu loạt lệnh trừng phạt chưa từng có từ phương Tây. Điện Kremlin sau đó khẳng định Ấn Độ chưa đồng ý ngừng mua dầu Nga.

Tổng thống Trump hôm 4/2 cũng đăng trên mạng xã hội rằng ông và ông Tập đã thảo luận việc "Trung Quốc mua dầu khí từ Mỹ" trong cuộc điện đàm diễn ra chỉ vài giờ sau cuộc trò chuyện giữa Chủ tịch Trung Quốc với Tổng thống Putin.
Quảng cáo



Các cuộc điện đàm của ông Tập với ông Trump và ông Putin cũng chứa đựng những thông điệp về ổn định chiến lược toàn cầu, bởi chúng diễn ra chỉ một ngày trước khi hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân Mỹ - Nga New START hết hiệu lực. Ông Trump từ chối gia hạn New START vì muốn đàm phán một hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân mới, có sự tham gia của cả Trung Quốc.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm ngày 5/2 cho hay Bắc Kinh coi việc New START bị chấm dứt là điều "đáng tiếc", đồng thời kêu gọi Mỹ "tái đối thoại với Nga về ổn định chiến lược". Tuy nhiên, ông không bình luận việc liệu Bắc Kinh có đưa vấn đề này vào các cuộc thảo luận với ông Trump và ông Putin hay không.

Theo Bắc Kinh, Chủ tịch Tập đã khẳng định với Tổng thống Putin rằng Mỹ và Nga cần chung tay duy trì "ổn định chiến lược" toàn cầu. Đây là thuật ngữ từ thời Chiến tranh Lạnh, ám chỉ trạng thái mà không bên nào có động cơ phát động tấn công hạt nhân phủ đầu.

Tổng thống Trump cho hay chủ đề thảo luận với Chủ tịch Tập bao gồm cả khía cạnh quân sự song không nêu chi tiết. Ông nói thêm rằng cuộc điện đàm "dài và kỹ lưỡng" này đã đề cập đến cuộc xung đột Nga - Ukraine cũng như "tình hình hiện tại với Iran".

Ngày càng nhiều cuộc tranh luận đã nổ ra về việc liệu ông Trump có đang hình dung về một thế giới nơi Mỹ, Trung Quốc và Nga mỗi bên tự duy trì phạm vi ảnh hưởng riêng của mình hay không.

Trước hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 10 năm ngoái với ông Tập tại Busan, Hàn Quốc, ông Trump đã đưa ra ý tưởng về việc Mỹ và Trung Quốc cùng thành lập nhóm G2. Tuy nhiên, Bắc Kinh gần như không mặn mà với gợi ý từ Tổng thống Mỹ.

Vai trò trung gian của Trung Quốc

Theo giới chuyên gia, việc kết nối đồng thời với cả hai siêu cường cho thấy Bắc Kinh muốn thể hiện mình là nhân tố then chốt, có khả năng đối thoại với cả Washington và Moskva. Điều này củng cố hình ảnh Trung Quốc là một "cực" ổn định và cân bằng trong bối cảnh thế giới đa cực đầy biến động.

"Việc ông Tập liên lạc với cả ông Trump và ông Putin trong cùng một ngày cho thấy Bắc Kinh dường như đang tự đặt mình vào vị trí trung tâm, then chốt trong tam giác đại cường", Artyom Lukin, giáo sư tại Đại học Liên bang Viễn Đông của Nga ở Vladivostok, nhận định.

Vị thế trung tâm của Trung Quốc được củng cố gần đây, khi loạt quốc gia phương Tây vốn là đồng minh thân cận với Mỹ đang tìm cách củng cố quan hệ với Trung Quốc.

Những tháng gần đây, lãnh đạo các nước Pháp, Ireland, Phần Lan và Anh đã đến thăm Bắc Kinh. Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cũng sắp có chuyến thăm tương tự.

"Phần lớn đồng minh của Mỹ không đồng ý với chính sách Trung Quốc mà ông Trump theo đuổi, họ cho rằng chính sách này thiếu nguyên tắc và chưa đủ cứng rắn", giáo sư quan hệ quốc tế Giả Khánh Quốc thuộc Đại học Bắc Kinh viết trong một báo cáo do Viện Hợp tác và Hiểu biết Toàn cầu thuộc Đại học Bắc Kinh công bố hôm 4/2. Mặc dù vậy, ông kỳ vọng nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump có thể tạo ra "một cơ hội hiếm có" để ổn định quan hệ Trung - Mỹ.

Tổng thống Trump cho biết ông còn thảo luận với Chủ tịch Tập về khả năng tới thăm Trung Quốc vào tháng 4, chuyến công du mà ông "rất mong đợi".

Nhưng chính quyền Trump hôm 4/2 cũng tuyên bố họ muốn thành lập một khối thương mại khoáng sản thiết yếu với các đối tác và đồng minh, sử dụng thuế quan để duy trì mức giá tối thiểu nhằm đối phó với tác động từ Trung Quốc đối với các nguyên liệu then chốt này. Động thái trên cho thấy Washington vẫn tiếp tục quan tâm đến việc kiềm chế ảnh hưởng của Bắc Kinh trong các lĩnh vực mà họ coi là ưu tiên an ninh quốc gia.

Ngoài ra, theo giới chuyên gia, việc các lãnh đạo chọn ngày 4/2, ngày lập xuân theo lịch phương Đông, để điện đàm mang thông điệp về "khởi đầu mới". Trao đổi với cả lãnh đạo Nga và Mỹ trong thời khắc đặc biệt này, ông Tập dường như muốn truyền tải hy vọng về một giai đoạn quan hệ quốc tế bớt đối đầu và mang tính xây dựng hơn giữa các cường quốc.

vnexpress Vũ Hoàng (Theo SCMP, AFP, Reuters)

[/chitiet]